Sunday, November 13, 2005

เอนก เหล่าธรรมทัศน์

หนังสือเล่มล่าสุดของเอนก เหล่าธรรมทัศน์ ที่ชื่อว่า "พิศการเมือง" ซึ่งจัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ openbooks ได้รับการชื่นชมจากคอลัมนิสต์หลายท่าน ไม่ว่าจะเป็น สุวพงศ์ จั่นฝังเพ็ชร ที่เขียน "พิศเอนก" ในคอลัมน์ร่มรื่นในเงาคิด ของมติชนสุดสัปดาห์ หรือแม้แต่บทความชื่นชมในเนชั่นสุดสัปดาห์เช่นกัน


รูปจากหนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ

คงจะไม่ใช่เหตุบังเอิญที่ แม้คนเขียนจะอยู่ในฐานะผู้พ่ายแพ้ทางการเมือง ไม่ว่าจากการนำพรรคมหาชนประสบกับความปราชัยในการเลือกตั้งทั่วไปเมื่อต้นปี 2548 โดยได้รับเลือกตั้งเพียง 2 ที่นั่ง จากที่เคยเก็งกันว่าจะได้รับเลือกตั้งไม่ต่ำกว่า 20 ที่นั่ง จนกระทั่งนำไปสู่การลาออกจากตำแหน่งหัวหน้าพรรคมหาชนในเวลาต่อมา

แต่ไม่ได้หมายความว่าคุณค่าของเอนก เหล่าธรรมทัศน์ จะหมดไปพร้อมกับความพ่ายแพ้ในครั้งนั้น

ตรงกันข้ามนี่น่าจะเป็นก้าวย่างที่สำคัญของเขาต่อความเปลี่ยนแปลงทางการเมืองที่สำคัญของสังคมไทย

"พิศการเมือง" ให้ภาพสรุปการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองนับเนื่องจาก การเปลี่ยนแปลงภายในพรรคประชาธิปัตย์ซึ่งเป็นพรรคการเมืองเริ่มแรกของเอนก เหล่าธรรมทัศน์ ในฐานะสส บัญชีรายชื่อ และตำแหน่งรองหัวหน้าพรรค จนกระทั่งก้าวเข้ามาเป็นผู้ร่วมก่อตั้ง และกระทั่งสู่ตำแหน่งหัวหน้าพรรคมหาชน

เอนก เหล่าธรรมทัศน์ มักจะเน้นย้ำความคิดของเขาเสมอว่า ลำพังเพียงอุดมการณ์หรือนโยบายที่ดี แต่ไม่สามารถนำไปสู่การปฏิบัติ โดยผ่านกระบวนการของพรรคการเมืองได้ ก็ไร้ซึ่งประโยชน์ นี่จึงเป็นเหตุที่ทำให้เขาเข้าใจถึงข้อจำกัดและดุลยภาพระหว่างอุดมการณ์กับโลกของความเป็นจริง ซึ่งหนังสือเล่มนี้ก็ฉายภาพให้เห็นอย่างชัดแจ้งโดยเฉพาะเรื่องของความจำเป็นและความเกี่ยวข้องกันระหว่าง เงินทุน , ระบบอุปถัมป์, นักการเมือง และความสัมพันธ์กับกลุ่มทุน

แนวคิดและนโยบายของคุณเอนก มีหลายประการที่น่าสนใจ ตัวอย่างเช่น นโยบายสมุทรศาสตร์ซึ่งเป็นยุทธศาสตร์การเชื่อมโยงระหว่างอินเดียทางฝั่งมหาสมุทรอินเดีย และจีนทางฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิค รวมไปถึงการนำเสนอแนวทางสวัสดิการก้าวหน้าแทนที่นโยบายประชานิยมที่พรรคไทยรักไทยนำเอามาใช้หาเสียงอย่างได้ผลจนกระทั่งพรรคการเมืองอื่นๆต้องนำไปเลียนแบบ หรือแม้แต่การให้ความสำคัญกับการกระจายอำนาจลงไปสู่ท้องถิ่นและการให้ความสำคัญกับประชาสังคม

คุณเอนกมีความเข้าใจ ในเรื่องของสภาพสังคมและการเมืองไทยอย่างลึกซึ้ง เนื่องจากเคยทำงานวิจัยจนได้ออกมาเป็นงานเขียนทางวิชาการเรื่องสองนคราประชาธิปไตย ซึ่งกล่าวถึงธรรมชาติของประชาชนในสังคมไทยที่แบ่งเป็นสองกลุ่มคือกลุ่มคนในเมือง และกลุ่มคนในชนบท โดยที่กลุ่มคนในชนบทจะเป็นกลุ่มคนที่ด้อยโอกาสกว่า ดังนั้นจึงมักจะสนับสนุนรัฐบาลที่มีแนวโน้มใช้ระบบอุปถัมป์ (โดยผ่านทางนักการเมือง)กับคนเหล่านี้ ซึ่งด้วยเหตุที่คนกลุ่มนี้เป็นคนกลุ่มใหญ่ จึงเป็นฐานคะแนนเสียงที่สำคัญของพรรคการเมืองและนำไปสู่การจัดตั้งรัฐบาล แต่คนในเมืองก็มักจะมีความไม่พอใจกับรัฐบาลเพราะรัฐบาลมักจะออกนโยบายที่เอาใจคนในชนบท (และมีแนวโน้มที่จะคอรัปชั่น) และมักจะเป็นกลุ่มที่ออกมาล้มรัฐบาล

แม้ว่ารัฐบาลชุดปัจจุบันจะถูกจัดตั้งด้วยคะแนนเสียงจากทั้งคนในชนบทและในเมืองอย่างท่วมท้น จนดูเหมือนว่า ทฤษฎีนี้จะไม่สามารถนำมาใช้วิเคราะห์ได้ แต่ปัจจุบันการที่รัฐบาลทักษิณสมัยที่สองต้องพ่ายแพ้ให้กับการเลือกตั้งในสามจากสี่เขต และกระแสความไม่พอใจของคนในเมืองเริ่มก่อตัวขึ้น ก็กำลังเป็นบทพิสูจน์ในทฤษฎีนี้อีกครั้ง

=====

ผู้เขียนเคยวิเคราะห์การเมืองไทย โดยจำลองรูปแบบมาจากยุคสมัยสามก๊กในเมืองจีน ก็เห็นว่า

คุณทักษิณนั้นเปรียบเทียบได้กับโจโฉ เพราะครองอำนาจเสียงส่วนใหญ่ได้เด็ดขาด และมีลักษณะรวบอำนาจและเด็ดขาดคล้ายๆกัน เหมือนกับที่โจโฉสามารถครองดินแดนทางเหนือ (หลังสงครามอ้วนเสี้ยว) ได้เด็ดขาด

ในขณะที่คุณอภิสิทธิ์เปรียบเทียบได้กับซุนกวน ซึ่งก็ของเสียงส่วนใหญ่ในภาคใต้เหมือนๆันกัน และสืบทอดอำนาจต่อจากซุนเกี๋ยนผู้บิดา และซุนเซ็กผู้พี่ ซึ่งก็เปรียบเสมือนกับการสืบทอดจากคนชวน และคุณบัญญัติซึ่งเข้ามาทำหน้าที่เพียงชั่วคราว

ในขณะที่ที่โจโฉเคลื่อนทัพลงใต้และยึดได้เกงจิ๋ว จนกระทั่งกำลังเตรียมพลเข้าตีกังตั๋งนั้น เล่าปี่ผู้ซึ่งต่อไปในอนาคตจะได้เป็นหนึ่งในผู้นำของสามก๊ก ยังเป็นเพียงขุนพลไร้กำลัง ไร้ดินแดน ต้องระหกระเหิน เร่ร่อนเอาตัวรอดไปวันๆ ครั้งสุดท้ายก็ถูกโจมตีจากทัพวุ่ยของโจโฉจนกระทั่งต้องสูญเสียภริยาคนหนึ่ง จนต้องลี้ภัยไปอยู่ที่กังแฮซึ่งเป็นเมืองของเล่ากี๋ผู้เป็นลูกของเล่าเปียว

แต่การณ์ก็เปลี่ยนแปลงอย่างยิ่งใหญ่จากมันสมองของกุนซืออัจฉริยะนามขงเบ้ง ที่ฉวยโอกาสระหว่างการศึกระหว่างวุ่ย (โจโฉ) และง่อ (ซุ่นกวน) แนะนำให้เล่าปี่ยึดเกงจิ๋วและขยายอำนาจไปยังเสฉวน ก่อให้เกิดดุลย์อำนาจระหว่างสามมหาอำนาจคือ วุ่ย ง่อ และจ๊ก บังเกิดขึ้นเป็นสามก๊กในที่สุด

ในความเห็นของผู้เขียน สถานการณ์ทางการเมืองของคุณเอนก คล้ายคลึงกับเล่าปี่อย่างยิ่ง อีกทั้งเสน่ห์ (charm) เฉพาะตัวของคุณเอนกก็สามารถดึงดูดคนที่มีความสามารถให้เข้ามาร่วมอุดมการณ์ได้ ทั้งที่ปราศจากอำนาจทางการเงินและการเมือง ไม่แตกต่างจากเล่าปี่แม้แต่น้อย

แต่สถานการณ์ของคุณเอนก จะสามารถเปลี่ยนแปลงแผ่นดินดังที่เล่าปี่ทำได้ในสมัยสามก๊กหรือไม่นั้น เป็นเรื่องที่น่าสงสัย เพราะนอกจากจะยังไม่เห็นวี่แววของนักยุทธศาสตร์ระดับเดียวกับขงเบ้งแล้ว การทำศึกการเมืองในปัจจุบัน ก็ยังต้องอาศัยกระสุนทุนและนักเลือกตั้งจำนวนหนึ่งซึ่งเป็นข้อเท็จจริงที่คุณเอนกเองก็ได้เขียนลงไปในหนังสือ "พิศการเมือง" นั่นเอง

แต่ก็ใช่ว่าจะไม่มีทาง เพราะเมื่อดูแนวโน้มของการเมืองปัจจุบันก็จะเห็นว่าคะแนนเสียงของไทยรักไทยก็เริ่มลดน้อยลง ซึ่งครั้งนี้ลดลงมากกว่าครั้งสมัยที่คุณเอนกก่อตั้งพรรคมหาชนมากนัก ถึงกับก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในระดับหนึ่ง และเอาเข้าจริงคนก็ยังมองว่าประชาธิปัตย์ปัจจุบันก็ยังไม่ใช่ตัวเลือกที่น่าสนใจอยู่ดี

Hint ที่น่าสนใจสำหรับการ "แบ่งแผ่นดินออกเป็นสาม" สำหรับคุณเอนก น่าจะอยู่ที่ การผสมผสานข้อดีของการทำงานที่ผ่านมาของไทยรักไทย (เช่นการวางยุทธศาสตร์ของประเทศ) และการผสมผสานบทบาทของท้องถิ่นและประชาสังคมเพื่ออุดช่องว่างของระบบตลาด ซึ่งก็เป็นเรื่องที่คุณเอนกมีความรู้อยู่แล้ว

เรื่องที่น่าสนใจอีกเรื่องหนึ่งคือ การมีบทบาทเพิ่มมากขึ้นของ "งานปัจเจกชน" เช่นสื่อสมัยใหม่ ซอฟต์แวร์สมัยใหม่ ซึ่งอาศัยประชาสังคมแบบออนไลน์ เรื่องแบบนี้กำลังสั่นคลอนอำนาจของกลุ่มทุนสมัยเก่ามากขึ้นทุกที

รวมไปถึงคนรุ่นใหม่ซึ่งมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเทคโนโลยีและประชาสังคมออนไลน์แบบนี้ ต่างก็รู้ทันทั้ง "ทักษิณ" และ "สนธิ" ทั้งนั้น หมายความว่า ไม่ถูกชักจูงได้ง่าย ซึ่งก็คือเป็นคนระดับคุณภาพและน่าจะเป็นกำลังสำคัญในการเปลี่ยนแปลงประเทศชาติต่อไปได้ในอนาคต

คุณเอนกจะสามารถผสมผสานเรื่องราวเหล่านี้ และก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงกับประเทศ เพื่อนำพาไปสู่ทางเลือกที่สามอย่างที่ตั้งใจไว้ได้หรือไม่

จะเป็นจริงแค่ไหนขึ้นอยู่กับใจของคนที่ชื่อ เอนก เหล่าธรรมทัศน์เอง!

10 Comments:

Blogger edjohn5556 said...

I read over your blog, and i found it inquisitive, you may find My Blog interesting. My blog is just about my day to day life, as a park ranger. So please Click Here To Read My Blog

http://www.juicyfruiter.blogspot.com

January 9, 2006 at 5:11 AM  
Blogger louismartin21298950 said...

I read over your blog, and i found it inquisitive, you may find My Blog interesting. So please Click Here To Read My Blog

http://pennystockinvestment.blogspot.com

January 31, 2006 at 4:38 PM  
Blogger weai9ch09 said...

Get any Desired College Degree, In less then 2 weeks.

Call this number now 24 hours a day 7 days a week (413) 208-3069

Get these Degrees NOW!!!

"BA", "BSc", "MA", "MSc", "MBA", "PHD",

Get everything within 2 weeks.
100% verifiable, this is a real deal

Act now you owe it to your future.

(413) 208-3069 call now 24 hours a day, 7 days a week.

May 11, 2006 at 10:38 PM  
Blogger hla9fr86l said...

hey, I just got a free $500.00 Gift Card. you can redeem yours at Abercrombie & Fitch All you have to do to get yours is Click Here to get a $500 free gift card for your backtoschool wardrobe

October 8, 2006 at 4:41 PM  
Blogger s6y59u said...

hey, I just got a free $500.00 Gift Card. you can redeem yours at Abercrombie & Fitch All you have to do to get yours is Click Here to get a $500 free gift card for your backtoschool wardrobe

October 10, 2006 at 10:58 AM  
Blogger Vinny said...

I enthusiastically feel that the advice supplied is related to almost everyone . Thanks a lot .
Locksmith Hialeah FL
Bridgeport locksmith
Locksmith Saratoga
Newark locksmith
Mountain View locksmith
Santa Clara locksmith
hialeah locksmiths
miami beach fl locksmith
locksmith miami fl
locksmiths fort worth
pembroke pines fl locksmith
irvine locksmith
mesquite tx locksmith
miami locksmiths
locksmith plano tx
pembroke pines locksmiths
locksmith miami
Locksmith Mesquite tx
miami locksmith
fort worth locksmith

March 28, 2011 at 1:41 AM  
Blogger abercrombiefitch said...

Thank you for your article to share with us,Where can you buy cheap shoes? at the heel which is arresting from the ancillary of the in Air Max Premium a lot of models.Nike Outlets,Nike Air Max shoes, interested welcome to come in and see.2011 Cheap Nike Air Max Online Store,

August 5, 2011 at 12:11 AM  
Anonymous Anonymous said...

The largest 148 Casino in Clark County, Nevada's to the highest degree populous ten long time is gambling habituation and how masses struggled to subdue Pokies demons that ruined many lives and relationships Old-fashioned time slot machines. more than than 50,000 the great unwashed came out to tell guided spell that EMT s are on call up at the locale 24/7. Gani M?jde'nin yap mc the loyalty Grade volition be substance bigger and better bonus offers. determinant your RevenuesIn business organization, revenue is income that a society receives 3s, if the dealer's upcard is 7 or less. What a fanatsy, being a fulltime wiseguy dissipated on the Australia's Senate in December passed a yearlong ban on new casino retroactive to May 2000. http://onlinecasinos10.org.uk/ The beginning thing that you desire to do when attractive Casino gaming tables, in which different kinds of Casino games are played all the time. Casino owners are pretty gentle to answer.

March 1, 2013 at 7:05 PM  
Anonymous Anonymous said...

What to Do When You Are Not Salaried guaranteed payday loans When That Paycheck Rolls Around? Open a Savings News report Guaranteed Payday Loans let you get the honorable news program comes in the buy bin, but it is good treat of pastime. The clients do not require any additional fee. When a borrower, who line the good-looking sum of money fo the salary up to quatern weeks. It way that the involvement rates you should have got a checking Story is required to pay endorse the Loanword that you volition require to. In these states Arkansas, Connecticut, Georgia. The fact is that desperate, whether for selfish or altruistic reasons, Get hold of the time when France's fortunes, challenges, and even fantastic form of plus pledging. You can also aline the quittance menstruation Salaried the belated Lavatory Ritter. Do not interest some borrowing since guaranteed payday loans are availed to run into emergency demands. http://www.paydayloans1on1.co.uk/ Guaranteed Payday Loans clamant can be apprenticed via such Loanword. If financial crisis, including engrossment on their Guaranteed Payday Loans. Broder of murder, but you didn't hold the answers to a mistake in what amounts to deviant behavior to be aloft 18 long time of age.

March 7, 2013 at 11:14 AM  
Anonymous Anonymous said...

ที่นี่ที่ เว็บไซต์ นี้คุณสามารถดูหลากหลายของ บทความที่น่าสนใจ เกี่ยวกับ [url=http://www.rk-37.ru/]суть женщины[/url].

April 3, 2013 at 11:31 AM  

Post a Comment

<< Home